X
تبلیغات
بهداشت عمومی - ریزش مو

بهداشت عمومی

ریزش مو

بررسی علل ریزش موی سر
ریزش مو می تواند از ریزش موی ملایم (خفیف) تا طاسی کامل را در بر بگیرد. مو به دلایل مختلفی می تواند بریزد.
از نظر پزشکی، ریزش مو به چند دسته تقسیم می شود:
- Telogen effluvium. این شکل شایع ریزش مو ۲ تا ۳ ماه بعد از یک استرس عمده بدنی، مانند بیماری طولانی مدت، جراحی های عمده یا عفونتهای وخیم اتفاق می افتد.
همچنین می تواند بعد از یک تغییر ناگهانی هورمونی بخصوص در زنان بعد از تولد بچه اتفاق بیفتد،. مقدار متوسطی از مو از تمام قسمتهای سر ریزش می کند و در هنگام دوش گرفتن و شانه زدن مو و روی بالش در رختخواب متوجه آنها خواهید شد. در حالی که مو بر قسمت هایی از سر ممکن است کم پشت تر باشد، ولی به ندرت نقاط طاسی کامل در سر دیده می شود.
- عوارض جانبی دارو. ریزش مو می تواند یک عارضه جانبی از اغلب داروها شامل لیتیم، بتا بلوکرها، وارفارین، هپارین، آمفتامین و لوودوپا باشد. به علاوه، خیلی از داروهایی که در شیمی درمانی سرطان استفاده می شوند، مانند آدریا مایسین (doxorubicin)- به صورت شایعی موجب ریزش مو در تمام سر می شود.
- نشانه های بیماری داخلی. ریزش مو می تواند یکی از نشانه های بیماری داخلی مانند بیماری لوپوس، سیفلیس، اختلالات تیروئید( مانند کم کاری یا پرکاری تیروئید)، عدم توازن هورمون جنسی یا یک مشکل تغذیه ای وخیم، بخصوص کمبود پروتئین،آهن، روی یا بیوتین باشد. این کمبودها بیشتر در افرادی شایع است که تغذیه آنان با غذاهای محدود است و زنانی که عادت ماهیانه سنگین دارند.
- کچلی قارچی سرTinea capitis. این شکل از کچلی تکه ای وقتی اتفاق می افتد که اغلب انواع قارچ ناحیه سر را عفونی می کنند. این موجب شکسته شدن مو در سطح پوست سر شده و پوست سر شوره دار یا فلس دار است. کچلی قارچی سر، شایعترین نوع کچلی تکه ای در کودکان می باشد.
- Alopecia areata. این یک نوع بیماری خود ایمنی است که موجب ریزش مو در یک یا چند نقطه می شود. علت این وضعیت مشخص نیست، اگر چه در افرادی که بیماری های دیگر خود ایمنی دارند بیشتر شایع است. وقتی چنین روندی موجب طاسی کامل سر می گردد، به نام کچلی کامل Alopecia totalis نامیده می شود.
- کچلی به علت صدمه Traumatic alopecia. این شکل از ریزش مو به وسیله شیوه های آرایش مو که مو کشیده می شود (محکم بستن با نخ یا طوری یا پیچیدن)، یا صدمه به مو بوسیله مواد شیمیایی قوی (بی رنگ کردن، رنگ زدن مو، فر دائم). بعلاوه، برخی افراد دارای اختلالات غیر شایع روانی هستند (trichotillomania) که در آن به صورت وسواسی موها کشیده و چرخیده می شود و موجب طاسی نقطه ای می گردد.
- الگوی ارثی طاسی یا کچلی اندروژنیک. در مردان، ریزش مو پیروی از الگوی مردانه می کند (عقب کشیدن خط مو در جلو و یا تنک شدن مو در بالای سر). این شایعترین نوع ریزش مو است، و می تواند در هر زمانی در زندگی مرد شروع شود، حتی در خلال سالیان نوجوانی(۱۳ تا ۱۹ سالگی).آن معمولا به وسیله تداخل ۳ عامل ایجاد می گردد: یک تمایل ارثی به طرف طاسی، هورمون های مردانه و افزایش سن. خیلی از زنان به طرف درجاتی از کچلی با الگوی زنانگی می روند. در زنان، تنک شدن در بالای تمام سر یا فرق سر اتفاق می افتد، و مقدار کمی از جلو مو.
● نشانه ها
ما به صورت طبیعی حدود ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو را در روز از دست می دهیم. اگر بیشتر از این اتفاق افتد، شما ممکن است مقدار زیادی مو را در شانه، روی لباس ها، یا داخل وان پیدا کنید. شما همچنین ممکن است دریابید که موهایتان کم پشت تر شده است، و در قسمت هایی وسیعتر است، و موجب شده خط موی تان تغییر کند و یا تکه هایی از طاسی نمایان شده است.
وقتی ریزش مو در اثر عوارض جانبی داروها و Telogen effluvium است، ریزش مو معمولا در تمام نقاط سر است، در حالی که در کچلی قارچی و کچلی منطقه ای، ریزش مو در تکه های کوچکی صورت می گیرد.
همچنین کچلی قارچی می تواند موجب نشانه های بیشتری شود، مانند پوسته پوسته شدن پوست سر یا ناحیه ای از موهای شکسته که شبیه نقطه های سیاه است.
در کچلی نوع صدمه ایTraumatic، منطقه ریزش مو به شیوه صدمه و تعقیب الگوی صدمه به وسیله غلطک های داغ، توری های قیطانی یا درمان های شیمیایی بستگی دارد. در کچلی شکل مردانه، خط مو معمولا شروع به عقب رفتن از شقیقه ها می کند، و به دنبال آن تنک شدن در بالای سر. بتدریج، فرق سر کاملا طاس می شود، و در حاشیه سر اطراف پشت و کناره های سر مو می ماند.
● تشخیص
پزشک شما براساس تاریخچه پزشکی، داروهایی که شما دریافت می دارید، وضعیت تغذیه ای شما، عادتهای شما در آرایش مو، و یک معاینه جسمی علت ریزش مو را در شما تشخیص خواهد داد.اگر پزشک در شما به عفونت قارچی سر مشکوک باشد، ممکن است یک نمونه از مو برای آزمایش بر دارد.آزمایشات خونی احتمالا لازم است اگر پزشک مشکوک به یک بیماری داخلی باشد(مانند لوپوس) یا یک مشکل تیروئید، کمبود آهن، یا عدم توازن در هورمون های جنسی.
● زمان مورد انتظار
اینکه چه مدت ریزش مو طول می کشد، به علت آن بستگی دارد. در Telogen effluvium برای مثال، مو معمولا بیش از چندین هفته تا ماه ها می ریزد، اما بعد از آن دوباره در خلال چندین ماه رشد می کند. وقتی ریزش مو در اثر عوارض جانبی دارو است، زمانی که دارو متوقف شود، رشد مو معمولا به سمت طبیعی برمی گردد.
اگر ریزش موی شما به علت سوء استفاده از آرایش مو باشد، ریزش مو معمولا بعد از اینکه شما به سمت مدهای طبیعی تغییر روش دادید متوقف می شود، به استثنای کچلی در اثر کشش، که در نتیجه سالها کشیده شدن مو در نوارهای پشت سر می باشد.
در کچلی عفونی قارچی سر، قارچی که موجب مشکل شده باید برای حداقل ۶ تا ۱۲ هفته درمان شود و رشد مجدد مو آهسته است. درمان زودتر در پیشگیری از کچلی دائم مهم است. هر دو نوع الگوی کچلی مردانه و زنانه با گذشت زمان بدتر می شود، ولی می تواند درمان گردد.
● پیشگیری
برخی از انواع ریزش مو را می توان با کم کردن استرس، خوردن یک غذای سالم و استفاده از شیوه های آرایش موی معقول، و اگر امکان داشته باشد، تعویض داروها به داروهایی که ریزش مو نمی دهند پیشگیری کرد.
ریزش مو در اثر عفونت قارچی را می توان با تمیز نگه داشتن موها، عدم استفاده از کلاه مشترک، شانه مشترک با دیگر افراد پیشگیری کرد. ریزش موی ارثی را می توان برخی اوقات با دارو پیشگیری کرد.
● درمان
- مینوکسیدیل :یک داروی متسع کننده قوی عروق می باشد و در موارد فشار خون شدید به صورت خوراکی تجویز می شود. مینوکسیدیل تنها دارویی است که به صورت موضعی باعث رشد مو می شود و به فرم محلولهای 2 درصد و 5 درصد موجود می باشد.در بیشتر از 30 درصد افرادی که از این محلول استفاده می کنند به خوبی موهای کرکی را به موهای ضخیم تبدیل می کند و در کمتر از 10 درصد میتواند باعث پر شدن کامل یک سر طاس شود. در صورتی که از محلول 5 درصد استفاده شود کمی فواید و اثرات آن افزایش می یابد. معمولا بعد از 6 ماه استفاده اثرات آن نمایان میشود. چه افرادی به این دارو بهتر جواب می دهند؟ مردانی که در اوایل شروع ریزش مو هستند ، مردانی که حداکثر منطقه طاسی آنها کمتر از 10 سانتی مترمربع باشد و کسانی که قبل از مصرف دارو تراکم موهایشان حداقل 20 تا ر مو در هر سانتی متر مربع بوده. مینوکسیدیل در زنان هم اثرات خوبی داشته و در 60 درصد از زنان استفاده کننده باعث توقف ریزش مو و رشد مجدد موها شده. در صورتی که درمان متوقف شود بعد از 3 ماه به مرحله قبل از شروع درمان بر می گردد وموهای درآمده می ریزند. افراد بایستی به این نکته توجه داشته باشند که برای حفظ موهای در آمده روزانه دو بار به طور همیشگی محلول را استفاده کنند.مینوکسیدیل موضعی معمولا عوارضی نداشته و در موارد خیلی نادر حساسیتهای پوستی مشاهده شده که مصرف دارو بایستی قطع شود

- فیناستراید:فیناستراید یک داروی آزا- استروئیدی ساختگی و با قدرت زیاد است که به صورت آنتاگونیست غیررقابتی به صورت برگشت ناپذیر باعث مهار آنزیم 5 – آلفا ردوکتازنوع 2 می شود. این آنزیم هورمون مردانه تستوسترون را به دی هیدروتستوسترون تبدیل می کند و در پوست سر به میزان زیادی وجود دارد. نیمه عمر پلاسمایی این دارو 8 ساعت میباشد و اثرات بیولوژیکی آن برای زمانی طولانی تر به جا می ماند. در اوایل سال 1990 فیناستراید برای درمان هیپرتروفی پروستات با دوز 5 میلیگرم روزانه تایید شد.به دنبال مصرف این دارو مردان متوجه شدند ریزش موهایشان کاهش یافته و حتی رویش موی جدید هم مشاهده کردند. بعد از تحقیقات زیاد مشخص شد این دارو با دوز 1 میلی گرم در روز هم می تواند اثرات مثبت در ریزش مو داشته باشد. امریکا به عنوان داروی موثر بر ریزش موی مردانه با نام پروپشیا تایید شد FDA این دارو در سال 1998 از طرف انجمن پروپشیا اولین قرص تایید شده علمی در ریزش موی مردانه به خصوص در نواحی ورتکس(وسط سر)و قدامی میانی سرمی باشد.. این دارو به فرم قرص های 1 میلیگرمی برای ریزش مو روزانه استفاده می شودومیزان هورمون دی هیدروتستوسترون سر را تا 64 درصد و سرم را تا 68 درصد کاهش می دهد. بعد از 12 ماه مصرف این قرص موهای کامل و ضخیم سر افزایش یافته و موهای نازک کاهش می یابد. فیناستراید به خوبی می تواند باعث متوقف شدن پدیده مینیاتوری شودو رشد مجدد موها شروع می گردد. رایج ترین عوارض پروپشیا عوارض جنسی: از دست دادن میل جنسی در 2درصد مردان،اشکال در نعوظ در 3/1 درصدو کاهش مقدار مایع منی. وقتی فرد با این عوارض مواجه می شود در صورت قطع مصرف داروعوارض ایجاد شده از بین میروند.علاوه بر اینها در تعدادی از مردان بزرگی وحساسیت زیاد سینه مشاهده شده.در صورت مواجه شدن با درد یا ترشح و یا لمس توده در سینه سریعا به پزشک خود اطلاع دهید.زنان حامله و حتی مستعد برای حاملگی نبایستی از این دارو استفاده کنند.پروپشیا توسط یک لایه محافظ پوشیده شده و این پوشش از تماس دست با ماده فعال دارو جلوگیری می کند. چه مدت بعد از مصرف اثرات فیناستراید نمایان میشود؟ قرص را هر روز میل کنیدو در عرض 4 تا 6 ماه اثرات آن ظاهر می شود.معمولا بعد از 24 ماه ماکزیموم اثر در موها ایجاد می شود. اگر بعد از 12 ماه هیج گونه تاثیری در موهایتان مشاهده نکردید ادامه مصرف آن بی حاصل می باشد.در طی 12 ماه بعد از قطع دارو موهای درآمده ریزش می یابند و اثر فیناستراید تا زمانی است که مصرف می شود.بدون تجویز پزشک مصرف نشود

اهمیت رژیم غذایی را در حفظ سلامتی بدن به خصوص مو 

اهمیت رژیم غذایی را در حفظ سلامتی بدن به خصوص مو  ، نمی توان نادیده گرفت. تحقیقات اخیر ژاپنی ها بعد از جنگ جهانی دوم این امر را تایید می کند؛ چرا که استفاده از رژیم غذایی غربی ها به وسیله ی ژاپنی ها باعث اضافه وزن  توام با ریزش مو در اکثر مردم شد.

شایع ترین دلیل ریزش مو در زنان  کمبودهای غذایی است، زیرا معمولاً برای کاهش وزن خود رژیم های غیر اصولی  را به کار می برند که نتیجه ی آن بروز این مشکل است. همچنین کسانی که مواد غذایی حیوانی مصرف نمی کنند و به اصطلاح گیاهخوار هستند، به دلیل عدم اطلاع کافی در زمینه چگونگی مصرف غذاهای گیاهی، دچار کمبود پروتئین ، روی ، آهن  ، اسیدهای آمینه ی ضروری ، ویتامین های گروه B و ... می گردند.

در زیر منابع برخی از عناصر مهم و موثر در سلامت مو ذکر شده است :


پروتئین :

اساس و پایه ی نیاز بافت های بدن مانند مو، ناخن ، پوست  و ... می باشد و در موادی مانند انواع گوشت ( مرغ ، ماهی  و گوشت قرمز  ) ، تخم مرغ  ، لبنیات و حبوبات به میزان فراوان وجود دارد. در مواد نشاسته ای مثل نان  ، برنج ، ماکارونی و سبزی ها  نیز به مقدار کمی وجود دارد.

اسیدهای آمینه اجزای تشکیل دهنده پروتئین ها هستند که در مواد ذکر شده در بالا وجود دارند.


کلسیم و منیزیم :

گروه شیر و  لبنیات  منابع غنی کلسیم و منیزیم  و نیز پروتئین هستند.

اگر فردی دچار عدم تحمل لاکتوز ( قند موجود در شیر ) باشد و از سایر مشتقات لبنیاتی نیز برای تامین نیازهای بدن خود استفاده نکند، باید به طور روزانه مکمل کلسیم  مصرف کند و مصرف سایر غذاهای غنی از پروتئین را نیز افزایش دهد.


ویتامین های گروه B:

یکی از راههای درمان ریزش مو مصرف مواد مغذی حاوی ویتامین B زیاد است که در گروه ویتامین های B ، ویتامین B6 و بیوتین اهمیت خاصی دارند. بیوتین ویتامینی است که دربسیاری از محصولات آرایشی به عنوان مکمل بهبود دهنده وضعیت مو اضافه می شود، زیرا عارضه مشخص کمبود بیوتین، ریزش مو است. منابع غذایی غنی از ویتامین B6  و بیوتین را برایتان ذکرمی کنم. منابع غنی از B6 : جگر، موز ، دانه آفتابگردان، ماهی ، مرغ، جوانه گندم ، آلوی خشک ، گوشت ، غلات سبوس دار  ، مخمر و زرده تخم مرغ ( به ترتیب) و منابع غنی بیوتین : جگر و گوشت مرغ، جوانه گندم، سبوس گندم، تخم مرغ و بادام زمینی است .

آنتی اکسیدان ها

شامل ویتامین E  ، ویتامین C  ، بتاکاروتن ( پیش ساز ویتامین A  که در سیب زمینی شیرین، هویج  ، اسفناج پخته، کدو حلوایی ، طالبی  ، زرد آلو  ، کلم بروکلی ، گریپ فروت قرمز وجود دارد ) ، روی و سلنیوم می باشد. رژیم های غذایی نامناسب توام با سیگار کشیدن و آلودگی هوا باعث فعال شدن رادیکال های آزاد و به خطر افتادن سلامت فرد می شود. آنتی اکسیدان ها  مولکول هایی هستند که می توانند اثر رادیکال های آزاد را خنثی کنند. همچنین باعث ساخته شدن موی جدید و استحکام آن می شوند.

به هر حال رفتار تغذیه ای صحیح که همیشه مورد تاکید می باشد، میزان رشد و استحکام فولیکول مو را بهبود می بخشد.

طبق نظر کارشناسان تغذیه می توان گفت ویتامین ها به خصوص ویتامین های گروه B مانند بیوتین، اسید فولیک  ، پانتوتنیک اسید و برخی املاح مانند روی، آهن، گوگرد، سیلیس و مس اثرات مثبت زیادی بر روی مو دارند. آزمایش ها حاکی از آن است که مصرف بیوتین به صورت مکمل باعث تقویت و بهبود پوست به خصوص فولیکول های مو می شود.

در ضمن در مورد کاهش مصرف نمک و اثر آن در توقف ریزش مو نظریه هایی ارائه شده است، اما در صحت این نظریه ها تردید وجود دارد . ولی در هر حال کاهش مصرف نمک برای سلامت عمومی بدن مفید است.

دانشمندان ژاپنی بر اساس تحقیقات خود معتقدند که وجود چربی زیاد در رژیم غذایی مردان، مکانیسم طاسی  را سرعت می بخشد. به این ترتیب که قسمتی از پوست سر آنزیمی به نام گاما- آلفا- رداکتاز تولید می کند. این آنزیم باعث تبدیل هورمون تستوسترون به دی هیدروتستوسترون (DHT) می شود که این ترکیب باعث ریزش مو می شود. غدد چربی مجاور هر فولیکول مو نیز این آنزیم را تولید می کنند. وجود چربی زیاد در غذا باعث تحریک غدد چربی و افزایش فعالیت این غدد برای تولید آنزیم نام برده می شود.

بهترین توصیه این است که غذاهای مفید و خوشمزه اما کم چرب مصرف نمایید. البته این عمل باعث رویش موی جدید نمی شود، اما می تواند از ریزش سایر موها جلوگیری کند. به طور کلی باعث سلامت جسم نیز می شود.

همچنین مصرف مقداری مخمر همراه یک لیوان آب پرتقال در صبح بسیار سودمند می باشد؛ زیرا مخمر منبع مناسبی از ویتامین های گروه B و املاح کمیاب ( املاحی که بدن به میزان خیلی کم به آن ها نیاز دارد) و اسیدهای آمینه است. به علاوه مصرف روغن ماهی و گردو که دارای اسیدهای چرب اُمگا- 3 و تخمه آفتابگردان که دارای اسیدهای چرب اُمگا-6 است ، مفید می باشد.

برخی از مردم برای تامین مواد مغذی مورد نیاز خود تمایل دارند از قرص و دارو استفاده کنند و کمتر سراغ مواد غذایی مفید می روند. متخصصان تغذیه معتقدند که تنها 10 تا 20 درصد از مواد مغذی این قرص ها جذب می شوند و هنوز عوامل ناشناخته ی زیادی در غذاها وجود دارد که هنوز به شکل شیمیایی در داروها ساخته نشده اند، در نتیجه قرص و دارو هرگز نمی تواند جانشین غذا شود و فقط در مواقع ضروری از مکمل های غذایی می توان استفاده کرد.

بررسی ها نشان می دهند که اسیدهای چرب اُمگا- 3 و اُمگا-6 با سلامت مو در ارتباط هستند؛ زیرا اغلب مردم وقتی منابع این نوع اسیدهای چرب را کمتر مصرف می کنند و یا اصلاً مصرف نمی کنند، دچار خشکی و شکنندگی مو ، خارش و شوره پوست سر و در نهایت ریزش مو  می شوند.


منابع اسیدهای چرب اُمگا-3 و اُمگا-6

 اسیدهای چرب اُمگا-3 شامل آلفا- لینولنیک اسید و ایکوزا پنتانوئیک اسید (EPA) است در ماهی های آب سرد مانند ماهی سالمون و ساردین، روغن سویا و کانولا، جوانه گندم ، روغن  گردو  ، روغن تخم کتان یا پنبه و روغن ماهی یافت می شود.

اسیدهای چرب اُمگا-6 شامل اسید لینولئیک و اُمگا- لینولئیک اسید می باشد و در روغن های غیر اشباع گیاهی مانند روغن ذرت، روغن کانولا، روغن سویا، روغن بادام زمینی و روغن آفتابگردان یافت می شوند.

+ نوشته شده در  سه شنبه هجدهم آبان 1389ساعت 15:10  توسط سجاد مهرابی فرد  |